Kalendarium wolnomularstwa polskiego

od 3 dziesięciolecia XVIII w. do 1772 r.

1717 – Powołanie Wielkiej Loży Narodowej Londynu (24 czerwca) – początek światowego wolnomularstwa spekulatywnego.

1720-1730 – Powstawanie na terenach Rzeczypospolitej pierwszych lóż wolnomularskich

1772 – Trzy sąsiednie mocarstwa (Austria, Prusy i Rosja) zajmują znaczną część ziem Państwa Polskiego – I rozbiór Polski (5 sierpnia).


lata 1780 - 1795

1780 – Wielka Loża Anglii nominuje Józefa Jerzego Hylzena na Wielkiego Mistrza Prowincjonalnego Polski (4 sierpnia)

1780 – Wielka Loża Anglii zatwierdza utworzenie na terenie Rzeczypospolitej dziewięciu lóż (30 października)

1781 – Konstytuuje się Wielka Loża Narodowa Wielkiego Wschodu Polskiego (27 grudnia), która przyjmuje składającą się z 55 artykułów ustawę wzorowaną na angielskiej Konstytucji Jamesa Andersona

1784 – Przekształcenie Wielkiej Loży Narodowej Wielkiego Wschodu Polski podległej Wielkiej Loży Anglii w samodzielny Wielki Wschód Narodowy (26 lutego)

1791 – Uchwalenie Konstytucji (3 maja), drugiej po Konstytucji Stanów Zjednoczonych ustawy zasadniczej, wprowadzającej demokratyczne wartości obywatelskie. Wśród jej twórców znalazło się wielu wolnomularzy, a w samej ustawie widać wpływy Konstytucji Jamesa Andersona.

1792-1795 – Likwidacja Państwa Polskiego przez sąsiednie mocarstwa (Austria, Prusy i Rosja); rozwiązanie wszystkich instytucji życia publicznego. II i III rozbiór Polski.

do 1822 r.

1797 - Powstaje Loża Pruska pod Złotym Lichtarzem

1805 - Powstaje Loża Świątynia Mądrości w Poznaniu

1807 – Utworzenie Księstwa Warszawskiego na mocy traktatu zawartego w Tylży przez Napoleona i Rosję; król saski Fryderyk August Księciem Warszawskim

1810 – Wielka Loża Narodowa wznawia działalność jako Wielki Wschód Narodowy Księstwa Warszawskiego (22 marca)

1815 – Utworzenie Królestwa Polskiego w wyniku uchwał Kongresu Wiedeńskiego; car Rosji królem Polski

1815 – Wznowienie działalności wolnomularstwa polskiego (24 maja)

1819 - Utworzenie Wolnomularstwa Narodowego (Walerian Łukasiński) stawiającego sobie za cel zjednoczenie ziem przedrozbiorowych (3 maja).

1822 – Car Aleksander I zakazuje działalności wolnomularstwa na terenach Cesarstwa (13 sierpnia)

1822-1918 – Działalność emigracyjna wolnomularzy polskich (gł. we Francji i USA)

1832 – Po klęsce Powstania Listopadowego car Mikołaj I znosi Konstytucję; koniec odrębności Królestwa Polskiego.

Poznańska Loża Świątynia Hymnu Jedności istnieje aż do 1848 r.

pierwsza dekada XX w. do 1920 r.

1918 – Powstanie Państwa Polskiego

1919 – Podpisanie Traktatu Wersalskiego

1920 – Powołanie Wielkiej Loży Narodowej „Polacy Zjednoczeni” (11 września)

do 1938 r.

1928 – Uchwalenie Konstytucji Wielkiej Loży Narodowej Polski (27 kwietnia)

1938 – Zawieszenie prac Wielkiej Loży Narodowej Polski (26 października) uprzedzające dekret Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z 22.11.1938 „O rozwiązaniu stowarzyszeń wolnomularskich”. Wolnomularze polscy kontynuują działalność na emigracji.

lata 1940-1961

1940 – Powołanie w Paryżu polskojęzycznej loży „Kopernik” pracującej pod jurysdykcją Grande Loge de France

1961 – Powołanie w Warszawie imienniczki loży paryskiej - loży „Kopernik”, prowadzącej do 1990 roku działalność w pełnej konspiracji.

lata 1961-2000

1991 – Reaktywowanie Wielkiej Loży Narodowej Polski (27 grudnia), która posiada status stowarzyszenia, tj. osoby prawnej wpisanej do rejestru Sądu Wojewódzkiego w Warszawie.

2000 – Wprowadzenie zmian w treści Konstytucji Wielkiej Loży Narodowej Polski (24 czerwca)